Semen Analizi (Spermiogram)
Semen analizi (spermiogram), erkek üreme sağlığını ve doğurganlık (fertilite) potansiyelini kapsamlı bir biçimde değerlendirmek amacıyla yapılan temel laboratuvar testidir. Doğal yollarla gebelik elde etmekte güçlük çeken çiftlerin değerlendirilmesinde, erkek kaynaklı faktörlerin anlaşılmasında ve uygun tedavi planının (aşılama veya tüp bebek) belirlenmesinde ilk basamak olarak başvurulur.
Semen Analizinde İncelenen Temel Kriterler
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre yapılan analizde şu parametreler detaylı olarak incelenir:
-
Sperm Sayısı ve Konsantrasyonu: Ejakulatta bulunan toplam sperm miktarı ile mililitredeki (ml) sperm hücresi yoğunluğu.
-
Sperm Hareketliliği (Motilite): Spermlerin ileriye doğru hareket etme kabiliyeti ve yüzme hızı (döllenme için spermin tüplere ulaşabilmesi şarttır).
-
Sperm Morfolojisi (Şekil Yapısı): Spermlerin baş, boyun ve kuyruk yapısının mikroskobik olarak değerlendirilmesi (Kruger kriterleri). Sağlıklı döllenme için düzgün morfolojiye sahip hücrelerin oranı kritiktir.
-
Semen Hacmi ve Sıvı Özellikleri: Tek seferde verilen meni miktarı, pH değeri, vizkozite (akışkanlık) ve likefaksiyon (sıvılaşma) süresi.
-
Canlılık (Vitalite) ve Lökosit Sayısı: Canlı hücrelerin yüzdesi ile enfeksiyon varlığını gösterebilecek iltihap hücrelerinin durumu.
Test Öncesi ve Uygulama Süreci
-
Cinsel Perhiz: Testin doğru sonuç vermesi için 2 ila 7 gün (ideal olarak 3-4 gün) arasında cinsel perhiz (boşalmama) süresine dikkat edilmelidir.
-
Örnek Verme: Semen örneği, klinik veya laboratuvar ortamında özel steril bir kaba mastürbasyon yoluyla verilir. Örnek verilirken herhangi bir kayganlaştırıcı, sabun veya tükürük kullanılmamalıdır.
-
Hızlı İnceleme: Sperm hücreleri dış ortamda hızla canlılığını yitirebileceğinden, örnek alındıktan sonra en geç 30-60 dakika içinde vücut sıcaklığında laboratuvara ulaştırılmalı ve bekletilmeden incelenmelidir.
Semen analizi sonuçları, çiftin üreme potansiyelini doğrudan aydınlatır. Tek bir test yanıltıcı olabileceğinden, sınırda çıkan değerlerde testin 2-3 hafta sonra tekrarlanması önerilebilir.
